Ecce Momo

Κι αφού μίλησε ο bouboux για τους φανταστικούς Crossed Fingers είναι η σειρά μου να γράψω για το κινηματογραφικό μέρος της τρίτης μέρας του Velvet Festrival και ειδικά για το αποστομωτικό Ecce Momo, την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Ανέστη Χαραλαμπίδη, μια ταινία που φτιάχτηκε με “μία κάμερα, μία κιθάρα και ένα λάπτοπ” και η οποία κέρδισε εξ’ ημισίας και το βραβείο Ψηφιακός Αλέξανδρος στο περσινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Μετά από μια αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας ο Μόρις Μόσε, a.k.a. Μόμο, ακροβατεί μεταξύ ζωής και θανάτου για 3 λεπτά και 17 δευτερόλεπτα. Οταν ανακτά τις αισθήσεις του, παραληρεί: «Γιατί στην Αφρική; Επειδή δεν είναι ούτε Βοράς ούτε Νότος. Ούτε Ανατολή ούτε Δύση… Είναι πάνω από τη γη». Τι μπορεί να εννοεί ο Μόμο; Και πού βρισκόταν όλο αυτό το διάστημα.

Αυτό είναι με λίγα λόγια το story της ταινίας, μάλλον το έναυσμα, η αφορμή για μια καταιγιστική αφήγηση/χείμαρο του πρωταγωνιστή πάνω από σκόρπιες και αποσπασματικές εικόνες, που θα μπορούσαν να είναι αναμνήσεις, όνειρα ή πλάνες, το flashback μιας ζωής λίγο πριν το θάνατο. Μια κοπέλα που μιλάει και γελάει σε μια καφετέρια, ένας άντρας που περιμένει το λεωφορείο σε μια στάση, οι στέγες της πόλης, ο διάδρομος ενός νοσοκομείου. Πίσω από όλη αυτή την οικεία και ανούσια καθημερινότητα ο Μόμο μιλάει για τη ζωή του, τους ανθρώπους, την τέχνη και το νόημα των πραγμάτων.

Ένα ημερολόγιο που δεν έγραψε ποτέ κι όμως μοιάζει με ποίημα, σκέψεις που ποτέ πριν δεν είχαν περάσει από το μυαλό του κι όμως είναι βαθιά φιλοσοφικές, υπαρξισμός και αισθητική, πολιτική και έρωτας, σε μια ζωή που δεν έχει κανένα κατόρθωμα να επιδείξει κι όμως μοιάζει να κλείνει μέσα της όλο το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης. Ή μήπως όχι… Νοήματα που διάδέχονται το ένα το άλλο, αντιθέσεις και ήττες, φτου κι απ’ την αρχή. Η κληρονομιά του Mόμο είναι ταυτόχρονα σπαραξικάρδια, σκοτεινή και απαισιόδοξη όσο και μια κραυγή αντίστασης και ελπίδας μέσα σ’ αυτό το σκοτάδι.

Έμπνευσή μου ήταν τα κείμενα του Αϊζενστάιν και κάποιων άλλων που αντανακλούν τη σκέψη του. Τα κείμενα αυτά μιλούν για το μέλλον του κινηματογράφου και για το ότι αυτό βρίσκεται στην αναπαράσταση της ανθρώπινης σκέψης. Γι’ αυτό έκανα έτσι την ταινία. Δε μ’ ενδιαφέρει να δημιουργήσω ή να παίξω με τους κανόνες της δραματουργίας, αλλά ν’ ανακαλύψω –όσο μπορώ– τη ροή της ανθρώπινης σκέψης. Η τέχνη δεν είναι μαεστρία· είναι πράξη. Δεν έχει σημασία αν έχεις μάθει να γράφεις ωραία, αλλά ότι με το έργο σου θέλεις να επηρεάσεις, ν’ αλλάξεις τον κόσμο. Κι όλο αυτό το μεταμοντερνιστικό παραμύθι που φάγαμε μετά τη μετασοβιετική εποχή, ότι δεν έχει σημασία αυτό που θες να πεις, δεν μπορείς ν’ αλλάξεις τον κόσμο, ήταν η πηγή όλων των δυσκολιών και των απελπισιών. Αν θέλεις να είσαι καλλιτέχνης, αλλά δεν θέλεις ν’ αλλάξεις κάτι, έχεις πάθει καλλιτεχνική ατροφία. Δεν μπορώ να συμβιβαστώ, γιατί δεν πιστεύω ότι οι τέχνες είναι προκαθορισμένες – οι τέχνες αντανακλούν τον άνθρωπο. Μ’ ενδιαφέρει η αλήθεια, μ’ ενδιαφέρει πώς εξελίσσονται τα πράγματα…

Το Εcce Μomo δεν είναι μια εύκολη ταινία. Τα 116 λεπτά της είναι επίπονα για τον κάθε θεατή, όχι μόνο λόγω της diy κατασκευής της, της συνεχούς εναλλαγής εικόνων και διαθέσεων ή της ασταμάτητης αφήγησης (και μάλιστα στη ρωσική γλώσσα) όσο και για το πλήθος και το βάθος των νοημάτων και των συναισθημάτων που σου μεταφέρει. Μα όπως όλα τα όμορφα πράγματα, έτσι κι αυτή η ταινία σε δοκιμάζει πριν να σου παραδωθεί.

Τις καλύτερες ευχές μου λοιπόν στο δημιουργό της (η ταινίας ως γνήσια diy απόπειρα είναι one man show, σενάριο, σκηνοθεσία, κάμερα, αφήγηση μέχρι και μουσική συνέθεσε), τον Ανέστη Χαραλαμπίδη, μια από τις αριθμιτικά λίγες ακόμα, μα συνεχώς αυξανόμενες, ελπιδοφόρες περιπτώσεις νέων ελλήνων σκηνοθετών που έχουν κάτι να πουν και να δώσουν και βρίσκουν τελικά τον τρόπο να το κάνουν!

Μπορείτε να διαβάσετε μια μίνι συνέντευξη του Χαραλαμπίδη για την ταινία του στο τεύχος #09 του περιοδικού Μοτέρ.

Advertisements

2 responses to “Ecce Momo

  1. sbouboux

    εκεί εσύ να μου μοστράρεις την ταινία εδώ μέσα! εγώ πάλι έμεινα έκπληκτος από τα ψιλοοτινάναι ασυνάρτητα πλάνα που από κάποιο σημείο και μετά επαναλαμβάνονταν πάνω εκεί που νόμιζες πως ξεμπέρδεψες, τον εκνευριστικό μονόλογο στα ρώσικα (ή κάτι που έμοιαζε με τέτοια..) και τα κεφάλια των μπροστινών που σε οδηγούσαν στο να αδιαφορήσεις να στρίβεις το κεφάλι σου δεξιά και αριστερά κάθε φορά που έπρεπε να διαβάσεις κάτι..

  2. ε, για τα κεφάλια δεν φταίει η ταινία βρε!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s