Geo-engineering: an eco-fiction scenario about the year 2032

Οι άνθρωποι είναι τόσο αλαζόνες, 30 χρόνια πριν θα γελούσαν μαζί μου, θα με θεωρούσαν ανόητο – αν όχι επικίνδυνο, σήμερα όμως με βλέπουν σαν σωτήρα τους, σχεδόν απεγνωσμένοι… Αναρωτιέμαι αν το αξίζουν τελικά.

Ο Φιλίπ Ροντέν είναι η τελευταία ελπίδα της ανθρωπότητας, σε λίγα λεπτά θα μιλήσει στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ. Αυτή τη στιγμή καθαρίζει τα δόντια του με οδοντικό νήμα στις άδειες ανδρικές τουαλέτες του κτηρίου των συνελεύσεων του Οργανισμού. Είναι μάλλον ο δικός του τρόπος να βάζει τις σκέψεις του σε τάξη.

Η τελευταία ελπίδα της ανθρωπότητας, έτσι αναφέρονταν σε εκείνον οι πρωινοί Times, είχε φυλάξει την εφημερίδα στην τσάντα του, όχι από ναρκισσισμό αλλά μάλλον από κάποια υποσυνείδητη φοβία μήπως το διαβάσουν κι άλλοι, λες κι αν έκρυβε μια εφημερίδα, με κάποιο μαγικό τρόπο θα μπορούσε να αποτρέψει το γεγονός.

Είμαι ένα άτομο γεμάτο παραξενιές. Δεν είμαι ούτε σωτήρας, ούτε ελπίδα. Μάλλον απλά ένας αγγελιοφόρος του αναπόφευκτου είμαι. Αν με έβλεπαν έτσι, ίσως να ήταν πιο εύκολο για μένα.

Στην μεγάλη αίθουσα συνελεύσεων του Οργανισμού επικρατεί οχλοβοή, όπως συμβαίνει συνήθως σε τόσο μεγάλες συγκεντρώσεις ανθρώπινων όντων. Το ενδιαφέρον του αποσπάται από το πλήθος των γυναικών. Η απογοήτευση των ανθρώπων τους έκανε να πιστέψουν πως οι γυναίκες ίσως να είχαν τη λύση στα προβλήματά τους, σκέφτεται. Δυστυχώς η πραγματικότητα αποδείχθηκε πιο πολύπλοκη.

Ο πρόεδρος του Οργανισμού τον προσφωνεί από το βήμα με εγκαρδιότητα, όσο και αγωνία. Δεν παρακολουθεί τα λόγια του προέδρου, το μυαλό του είναι αλλού, παρατηρεί τους παραβρισκόμενους, οι ηγέτες του κόσμου λέει, σα να περιμένει μια απάντηση από αυτούς, ένα κίνητρο. Μόνο ο ήχος του ονόματός του τον επαναφέρει στο καθήκον του για σήμερα.

Προσπαθεί να μαζέψει τις λιγοστές του σημειώσεις, να τις βάλει σε σειρά. Κερδίζει χρόνο έτσι; Στο τέλος με μια βαθιά ανάσα, σαν να δηλώνει παραίτηση από τις δευτερεύουσες σκέψεις του, αποφασίζει να ξεκινήσει.

«Κύριε πρόεδρε, ηγέτες του κόσμου, κυρίες και κύριοι, σας ευχαριστώ για την τιμή που μου κάνετε, καθώς και για την προσοχή σας για τα επόμενα λεπτά. Όπως όλοι γνωρίζουμε ζούμε σε μια ιστορική περίοδο για τη Γη. Ο πλανήτης μας έχει γίνει περισσότερο αφιλόξενος για το είδος μας (κι όχι μόνο για το είδος μας) από την εποχή που οι πρόγονοί μας, οι Homo Sapiens περπατούσαν σε αυτόν. Η μέση θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά 2,3 βαθμούς Κελσίου, οι πάγοι στους πόλους λιώνουν ταχύτερα, η στάθμη των υδάτων έχει ανέβει από 1 έως 3,5 μέτρα, και οι κλιματολογικές συνθήκες μπορούν κάλλιστα να χαρακτηριστούν εχθρικές προς την επιβίωσή μας. Και η αιτία για αυτό είναι το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

»Την απειλή του φαινομένου του θερμοκηπίου τη γνωρίζουμε ήδη από το 1950. Από τις αρχές του 1990 προσπαθήσαμε να αναλάβουμε δράσεις ώστε να αναστείλουμε τις αρνητικές συνέπειες. Το 1997 υπογράφηκε η πρώτη διακρατική συμφωνία, γνωστή σε όλους ως πρωτόκολλο του Κιότο. Από τότε και μέχρι σήμερα, έχουν υπογραφεί άλλες 16 διακρατικές συμφωνίες, όλες για τη μείωση των εκπομπών αερίων και όλες κάτω από την πίεση των κλιματικών αλλαγών με ολοένα και υψηλότερους στόχους. Τα αποτελέσματα αυτών των συμφωνιών είναι πενιχρά, αν όχι μηδενικά. Τόσο για το κλίμα, όσο και για τους ανθρώπους.

»Οι άνθρωποι, εμείς όλοι μας, είμαστε η αιτία του προβλήματος. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου έχει κυρίως ανθρωπογενή αίτια. Κι αυτό εδώ και πολλά χρόνια δεν μπορεί να το αμφισβητήσει κανείς. Γνωρίζαμε το μέλλον μας ως ανθρωπότητα πάνω από 80 χρόνια. Αποφασίσαμε πως χρειάζεται να κάνουμε κάτι γι’ αυτό εδώ και 35 χρόνια. Και θα μπορούσαμε αν θέλαμε να το είχαμε αποφύγει. Όμως εμείς συνεχίσαμε να καταναλώνουμε αλόγιστα τους φυσικούς πόρους, να μην μεριμνούμε για την εξοικονόμηση ενέργειας να απαιτούμε ολοένα και μεγαλύτερο βαθμό ευμάρειας σε βάρος του πλανήτη.

»Φοβάμαι πως αυτό είναι μια μεγάλη ήττα για το είδος μας. Η εξαφάνιση του ανθρώπινου είδους μέσα στον επόμενο αιώνα δεν θα σημάνει και το τέλος του πλανήτη. Κάθε άλλο, οι εκπομπές των αερίων θα μειωθούν δραματικά και ο πλανήτης θα ανακάμψει μέσα σε μερικές εκατονταετίες. Ίσως κάποιοι από το είδος μας καταφέρουν μάλιστα να επιβιώσουν και να ξαναρχίσουν σχεδόν από την αρχή. Φυσική επιλογή. Ο πλανήτης θα βρει τον τρόπο να επαναφέρει την ισορροπία.»

Στην αίθουσα επικρατεί αναστάτωση και θόρυβος. Νιώσει σαν να βρίσκεται σε τάξη πρωτοετών στο πανεπιστήμιο που περιμένουν να βγουν διάλειμμα. Παίρνει ανάσα και συνεχίζει.

«Δεν ήρθα εδώ για να μιλήσω για ηθική, δεν είναι ο τομέας μου, όμως πιστεύω πως υπάρχουν πολλοί που κάνουν την ίδια ερώτηση: γιατί η ανθρωπότητα, αυτή η ανθρωπότητα, αξίζει την επιβίωσή της; Πόσα έχει μάθει τελικά, πόσο έχει ωριμάσει; Πως θα είναι η επόμενη μέρα; Αυτά νομίζω (και ελπίζω) είναι τα ερωτήματα που θα πρέπει να απαντήσετε κι εσείς.

»Εγώ θα σας απαντήσω για τον τρόπο που θα φτάσουμε στην επόμενη μέρα. Ήδη από το 1990 είχε αρχίσει να αναπτύσσεται ένα επιστημονικό ερευνητικό πεδίο με το όνομα Γεω-μηχανική. Σκοπός των ερευνητών ήταν η μελέτη των κλιματικών αλλαγών ώστε να βρεθούν τρόποι ελέγχου και προσαρμογής των ιδιοτήτων του κλίματος σε μεγάλη κλίμακα (πλανητικό επίπεδο). Σήμερα πια είμαστε αρκετά σίγουροι για τις θεωρητικές και πειραματικές μας γνώσεις ώστε να μπορούμε να αναπτύξουμε στρατηγική και δράσεις ώστε να αλλάξουμε το κλίμα της ίδιας της Γης.

»Οι δράσεις αυτές είναι αναγκαίο να είναι άμεσες και δραστικές. Ο εμπλουτισμός των υδάτινων πόρων με άζωτο και φώσφορο ώστε να αυξηθεί η δυναμική των ωκεανών να συγκρατούν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα, οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες σε πλανητική κλίμακα, η αποθήκευση των αερίων του θερμοκηπίου στο βυθό της θάλασσας είναι βέβαια απαραίτητες και μακροπρόθεσμες στρατηγικές για τον έλεγχο του κλίματος, όπως όμως περιγράφω αναλυτικά στην έκθεσή μου για την γεω-μηχανική – εξαιτίας της οποίας άλλωστε βρίσκομαι εδώ και σας μιλάω – θα ήταν τρομερό λάθος να πιστέψουμε πως είναι αρκετές για να αναστρέψουν τις επιπτώσεις του φαινομένου του θερμοκηπίου σήμερα. Χρειάζεται κάτι περισσότερο από αυτά, ίσως δυσάρεστο μα αναπόφευκτο.»

Η βαβούρα και ο εκνευρισμός στην αίθουσα είχε αυξηθεί. Περίμεναν να ακούσουν μια μαγική λύση, κι ακόμα δεν τους είχε δοθεί τίποτα.

«Πιστεύω πως μόνο μια ασπίδα προστασίας από τον ήλιο, που θα ανακλά και θα διασκορπίζει το μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας, μπορεί να αποφέρει πολύ σύντομα αποτελέσματα. Με αυτό τον τρόπο θα μπορούμε με εξαιρετική ακρίβεια να ελέγξουμε την θερμοκρασία του πλανήτη μας. Η ασπίδα αυτή, στα χρονικά περιθώρια που έχουμε, μπορεί να δημιουργηθεί μόνο από τη μαζική απελευθέρωση μεγάλων ποσοτήτων αερολυμάτων στη στρατόσφαιρα. Κάτι τέτοιο μπορεί να επιφυλάσσει και δυσάρεστες συνέπειες όμως φοβάμαι πως είμαστε υποχρεωμένοι να αναλάβουμε αυτό το ρίσκο καθώς είναι πιθανώς η μόνη μας διέξοδο από το πρόβλημα.

»Εξάλλου είναι κάτι που έχει συμβεί πολλές φορές στον πλανήτη μας, το έχουμε δει και το έχουμε μελετήσει στις εκρήξεις ηφαιστείων. Στην περιοχή που διασκορπίζεται το νέφος από την έκρηξη παρατηρείται μείωση των θερμοκρασιών και ομαλοποίηση του κλίματος για αρκετά χρόνια στη συνέχεια. Τώρα όμως θα το δοκιμάσουμε σε πλανητική κλίμακα.»

Διάφορες φωνές ακούγονταν στην αίθουσα, άλλες απογοήτευσης, άλλες αγανάκτησης – οι περισσότεροι όμως είχαν πια πέσει σε περίσκεψη.

«Δηλαδή με απλά λόγια τι μας προτείνεται να κάνουμε;» ακούστηκε μια ερώτηση, μάλλον από την πρόεδρο της Ρωσίας αν κρίνει από την βαριά προφορά των αγγλικών.

«Σας προτείνω να κάψουμε τον ουρανό. Μπορεί να ακούγεται σαν μια τιμωρία για την ανθρωπότητα, όμως φοβάμαι είναι η μόνη σωτηρία της.»

Υποσημείωση

Το παρόν κείμενο είναι μια απολύτως φανταστική διήγηση και δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ως μια εισαγωγή στη επιστήμη της Γεω-μηχανικής. Οι στόχοι του κειμένου είναι πολύ διαφορετικοί.

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για την Γεω-μηχανική δείτε τα παρακάτω:

1. Jay Michaelson, Geoengineering: A climate change Manhattan project, Stanford Environmental Law Journal January, 1998

2. David W. Keith, geoengineering scientist, articles

3. David Keith: A surprising idea for “solving” climate change, TED Talks, video

4. Climate Engineering Is Doable, as Long as We Never Stop, Wired Magazine

5. Sci-Fi Author Kim Stanley Robinson Discusses Our Planet’s Future, Wired Magazine

Advertisements

5 responses to “Geo-engineering: an eco-fiction scenario about the year 2032

  1. sbouboux

    Το θέμα είναι να μη φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Εδώ δεν ξέρουμε τι βαθμού θα είναι οι κλιματικές αλλαγές, πόσο μάλλον οι επιπτώσεις μιας ακόμα παρέμβασης από μέρους μας. Εδώ μόλις το 2001, μετά την 11η Σεπτεμβρίου που σταμάτησαν να πετούν αεροπλάνα βρήκαμε ότι τις επόμενες μέρες υπήρχε σημαντική διαφορά στη θερμοκρασία που σημειωνόταν. Και αυτό γιατί τα αέρια που άφηναν τα αεροπλάνα λειτουργούσαν ανάστροφα στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ποιός μπορεί να πει με σιγουριά τι επίδραση θα υπάρξει αν απελευθερώσουμε αέρια (εκτός αυτών που έχουμε απελευθερώσει ήδη) στην ατμόσφαιρα τι θα συμβεί. Και δε νομίζω να υπάρχει υπολογιστής τόσο ισχυρός που να μπορεί να αναπαραστίσει ένα τέτοιο μοντέλο (όπως η ατμόσφαιρα) και να δώσει ικανοποιητικές απαντήσεις. Αλλά ακόμα και αν επιχειρήσουμε μια πλανητική σκίαση, αυτό θα πρέπει να το κάνουμε για πάντα εφόσον συνεχίσουμε να εκπέμπουμε τα ίδια επιβλαβή αέρια με τους ίδιους ρυθμούς.

    Το σίγουρα είναι ότι αυτές είναι λύσεις απελπισίας, που θα ειπωθούν βέβαια, αν περάσουμε στο σημείο χωρίς επιστροφή!

  2. “εφόσον συνεχίσουμε να εκπέμπουμε τα ίδια επιβλαβή αέρια με τους ίδιους ρυθμούς”

    αυτό είναι το σημείο κλειδί. Από όσα διαβάζω ούτε η γεωμηχανική, ούτε καμία άλλη επιστήμη μπορεί να προσφέρει λύσεις αν συνεχίσουμε με αυτούς τους ρυθμούς…

    επίσης, η πλανητική σκίαση είναι μάλλον δική μου ιδεά, δεν νομίζω πως θα πέσει σκιά με τις μεθόδους της γεωμηχανικής. Δεν είμαι και σίγουρος όμως!

  3. sbouboux

    Όχι ρε, η “πλανητική σκίαση” υπάρχει ως όρος. Την έχω ακούσει σε εκπομπή που αναφερόταν στην επίδραση σωματιδίων που λειτουργούσαν αντίστροφα στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Εκεί εξέταζαν και αυτό με τα αεροπλάνα που ανέφερα παραπάνω.

  4. Αααααα… τώρα με εξέπληξες! Κι εγώ που είχα στο μυαλό μου κάτι σαν τον ουρανό του Matrix…

  5. sbouboux

    Συγνώμη που σου χαλάω τη φαντασία, αλλά κάτι τέτοιο είναι που θα μας σκότωνε αμέσως!!!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s