Γιατί δεν ψηφίζω (part 3)

Ο μύθος της δύναμης της ψήφου

“Δεν θα αφήσω τους άλλους να αποφασίσουν για μένα”

Δεκτό… όμως τελικά οι άλλοι θα αποφασίσουν, καλέ μου…

Δημοκρατία δεν είναι να αποφασίζουν οι πολλοί; Να επιβάλλεται η βούληση τους στους λιγότερους, στις μειοψηφίες, πόσο μάλλον στα άτομα; Αν τυχών είσαι με τους πολλούς, ok, έχεις την αυταπάτη πως πήρες μέρος στην απόφαση, αν πάλι είσαι με τους άλλους απλά η επιλογή σου, η απόφασή σου, η βούλησή σου, δεν θα πραγματοποιηθεί γιατί οι περισσότεροι αποφάσισαν κάτι άλλο.

Δε σου λέω, καλέ μου, πως δε θα έπρεπε να γίνεται έτσι, δε ξέρω, απλά σου λέω πως το να ψηφίζεις μόνο και μόνο για να μην αποφασίζουν οι άλλοι για σένα είναι τρελή αυταπάτη, το ‘πιασες;

Η πραγματική – κι όχι συμβολική ή ότι άλλο – αριθμητική συμβολή της ψήφου σου στο τελικό αποτέλεσμα είναι απελπιστικά απειροελάχιστη, είτε σου αρέσει είτε όχι.

Και για να στο κάνω λιανά, σκέψου το εξής: είστε 3 άτομα και έχετε δύο επιλογές, την Α και τη Β. Κάθε ένας από εσάς έχει τις ίδιες πιθανότητες να επιλέξει είτε τη μία είτε την άλλη (50/50). Τα πιθανά σενάρια είναι τα εξής:



Όπως καταλαβαίνεις – ελπίζω να καταλαβαίνεις – μόνο στις δύο τελευταίες περιπτώσεις η δική σου επιλογή θα είναι καθοριστική για την τελική απόφαση. Άρα οι πιθανότητες είναι 1 στις 2 (0,5), πράγμα που σημαίνει πως σε αυτή τη περίπτωση έχεις πολύ καλές πιθανότητες κι αν ήμουν μπουκ θα σου έλεγα αξίζει να ποντάρεις.

Θέλεις τώρα να σου πω πόσες πιθανότητες θα είχες στο να είναι καθοριστική η απόφασή σου αν δεν ήσασταν μόνο 3 αλλά 10000000; Μόλις 0,0002, δηλαδή 2500 φορές λιγότερες. Κι αυτό αν υπήρχαν μόνο 2 επιλογές με ίσες πιθανότητες μεταξύ τους.

Τώρα κάθεσαι καλέ μου; Γιατί δεν πιστεύω πως ούτε εσύ, ούτε εγώ είμαστε έτοιμοι όχι μόνο να υπολογίσουμε αλλά ούτε καν να ακούσουμε τις πιθανότητές μας στην περίπτωση που έχουμε 14 επιλογές, με 4/10 πιθανότητες την πρώτη, 3,8/10 τη δεύτερη, 0,8/10 τη τρίτη κτλ. Ο τελικός αριθμός όμως θα είναι σίγουρα ένα τεράστιο μηδενικό, που το ακολουθούν μερικά εκατομμύρια άλλα μηδενικά κι ένα νούμερο στο τέλος.*

Μπορεί να μην σου αρέσουν τα μαθηματικά, αλλά είναι τα μόνα που μπορούν να αποτυπώσουν τόσο κατανοητά τέτοιες δυσάρεστες αλήθειες. Για να είμαι δίκαιος (όσο μπορώ μετά το κακό που μου έχει κάνει η σχολή του Σικάγο) πολλοί θα πουν πως η διαδικασία επιλογής/εκλογής δεν είναι απλά και μόνο η στιγμή που αποφασίζεις αλλά και ο τρόπος που έφτασες εσύ και όλοι οι άλλοι στην απόφασή σου. Μπορείς δηλαδή να προσπαθήσεις να πείσεις τους άλλους για τις θέσεις σου έτσι ώστε να φέρεις τις πιθανότητες με το μέρος σου.

Συμφωνώ πολύ, αυτό θα ήταν το ιδεατό και στη περίπτωση που είστε 3 άτομα μπορείς να καταφέρεις πολλά. Τι γίνεται όμως, καλέ μου, όταν είσαι ένα μαμούνι στη κλίμακα της πληροφόρησης των άλλων, μέσα σε μια κουτσή προεκλογική περίοδο με δύο μπαμπούλες να ουρλιάζουν από τους τηλεοπτικούς δέκτες πάνω από τα κεφάλια όλων; Πόσο μακριά θαρρείς πως θα φτάσει η φωνή σου; Δε νομίζεις πως χρειάζεται περισσότερος χρόνος για κάτι τόσο φιλόδοξο;

Δε θέλω να είμαι τόσο μίζερος, αν περιμένεις πως θα κάνεις τη διαφορά με τη ψήφο σου, οφείλω να σε προειδοποιήσω πρώτα πως έχεις περισσότερες πιθανότητες να δεις ένα μαλάκα να χτυπάει στο αυτοκίνητό σου και να σε πετάει έξω από την εθνική οδό στα καλά καθούμενα ενώ εσύ ταξίδευες αμέριμνος για να πας στο χωριό σου να ασκήσεις το υπέρτατο δημοκρατικό σου δικαίωμα. (πολύ φτηνό αυτό από μέρους μου, οφείλω να το πω)

Βέβαια εδώ ανακύπτει το ερώτημα τι θα γίνει αν όλοι σκεφτούν έτσι και δεν πάνε να ψηφίσουν; Το οποίο βέβαια είναι ένα έξοχο υποθετικό ερώτημα, δεν παύει όμως να είναι απίθανο σε αυτό το παράλληλο σύμπαν που τυχαίνει εσύ κι εγώ να υπάρχουμε. Εξάλλου, καλέ μου, δεν σου είπα πως σου προσφέρω καμιά λύση, απλά τα δεδομένα σου εκθέτω ελπίζοντας να απαλλαγείς από τις δημοκρατικές σου αυταπάτες.

Ούτε θεωρώ σε καμία περίπτωση λύση την αποχή. Ας μη γελιόμαστε, το μόνο που καταφέρνει η αποχή, όπως και τα λευκά/άκυρα (που για τον εκλογικό νόμο είναι και τα τρία ακριβώς το ίδιο και δεν προσμετρώνται πουθενά) είναι να αυξάνει ελάχιστα την ισχύ των ψήφων όλων των υπολοίπων που θα επιλέξουν κάποιο κόμμα. Ούτε αυτό όμως το θεωρώ επαρκή λόγο για να ψηφίσεις.

Για μένα δύο λόγοι υπάρχουν για να ψηφίσεις: να συμφωνείς με τη φιλοσοφία, τις θέσεις και το πρόγραμμα ενός κόμματος και να πιστεύεις πως μπορεί κάποιος από τους υποψήφιους βουλευτές μπορεί να αντιπροσωπεύσει σε ικανοποιητικό βαθμό τις θέσεις σου στο κοινοβούλιο μέσα από τις δικές του. Όλα τα άλλα, καλέ μου, μου μοιάζεις με ανείπωτες μπαρούφες που από το ένα αυτί μπαίνουν και από το άλλο βγαίνουν. Αν δεν ισχύει κανένας από τους παραπάνω λόγους το πιο έντιμο είναι να μην ψηφίσεις κανένα.

* Pierre Lemieux, The Public Choice Revolution, Regulation, Fall 2004, σελ. 26

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s